Geplaatst op Geef een reactie

Domaine de Chevalier Blanc 2023 , een grote witte Bordeaux

Domaine Chevalier Blanc 2023, Cru Classé de Graves

Gisteren proefde ik bij de Perswijn proeverij Union des Grands Crus de Bordeaux een witte wijn die flink indruk maakte.
Vanochtend dacht ik nog: ik bestel een doosje. Toen zag ik de prijs…Plan aangepast. 😅

Domaine de Chevalier Blanc 2023

Domaine de Chevalier Blanc 2023 is een gelaagde witte Bordeaux met mooie, levendige zuren. In het glas vind je citrus, wit fruit, licht steenfruit witte bloemetjes. Subtiel hout, een indruk van natte stenen en een romige, wasachtige rondheid in de mond. Niets overheerst , alles is prachtig in balans, met een afdronk die maar blijft doorgaan.

Het is precies het soort wijn waarbij je meteen begrijpt waarom sommige droge witte Bordeaux tot de grote wijnen van de wereld worden gerekend.

Precisie in de wijngaard bij Domaine de Chevalier Blanc

Als je leest hoe Domaine de Chevalier Blanc 2023 wordt gemaakt, begrijp je waar die kwaliteit vandaan komt.

De wijn bestaat uit 70% Sauvignon Blanc en 30% Sémillon, een klassieke blend voor witte Bordeaux uit de appellatie Pessac-Léognan.

In de wijngaard wordt extreem precies gewerkt. Niet alle druiven rijpen op hetzelfde moment en daarom wordt er niet in één keer geoogst. De plukkers gaan meerdere keren door dezelfde wijngaard en nemen alleen de druiven mee die op dat moment perfect rijp zijn. Tussen de eerste en de laatste pluk kan soms vijf tot tien dagen zitten.

De witte druiven rijpen bovendien eerder dan de blauwe druiven op het domein. Dat betekent dat de witte oogst vaak al binnen is voordat de blauwe druiven worden geoogst. Daardoor kan het gebeuren dat een minder jaar voor rode Bordeaux juist een uitstekend jaar voor witte Bordeaux blijkt te zijn.

Dat klinkt misschien eenvoudig, maar juist dit soort precisiewerk maakt het verschil. Zo begin je met druiven op hun absolute piek en een goede start is natuurlijk het halve werk.

Vinificatie en rijping van Domaine de Chevalier Blanc

Na de oogst worden de druiven in kleine bakjes vervoerd om ze heel te houden, waarna ze geperst worden en vergist in eikenhouten barriques. Daarna rijpt de wijn 18 maanden op vat, waarvan ongeveer een derde op nieuw hout. Tijdens de rijping blijft de wijn op de fijne lie, wat zorgt voor extra textuur en dat mooie, licht wasachtige mondgevoel.

De geschiedenis van Wijnhuis Domaine de Chevalier

Het wijnhuis Domaine de Chevalier ligt in Léognan, in het zuiden op de linkeroever, in de appellatie Pessac-Léognan. Het domein wordt al genoemd op historische kaarten van de streek en staat bijvoorbeeld afgebeeld op een kaart van Bordeaux uit 1783. Dat laat zien dat hier in ieder geval al in de achttiende eeuw wijngaarden lagen en wijn werd gemaakt.

Een belangrijk moment in de moderne geschiedenis van het domein kwam in 1983, toen de familie Bernard het château kocht. Sindsdien staat het wijnhuis onder leiding van Olivier Bernard, die Domaine de Chevalier internationaal verder op de kaart heeft gezet.

Domaine de Chevalier behoort tot de Cru Classé de Graves, een classificatie die in 1953 werd opgesteld en in 1959 nog één keer werd aangepast. Anders dan bij sommige andere Bordeaux classificaties bestaat er binnen deze lijst maar één niveau, een château is wel of niet geclassificeerd.

De oorspronkelijke classificatie telde 16 geclassificeerde domeinen in Graves. Door fusies van wijnhuizen bestaat de groep vandaag uit 14 châteaux. Daarbij wordt ook aangegeven of de classificatie geldt voor rode wijn, witte wijn of beide. Domaine de Chevalier behoort tot de huizen die voor zowel rood als wit als Cru Classé zijn erkend.

In 1987 kreeg het noordelijke deel van Graves rond Pessac en Léognan een eigen appellatie: Pessac-Léognan. De meeste geclassificeerde Graves domeinen liggen in dit gebied. Daarom zie je op het etiket vaak beide aanduidingen terug, Appellation Pessac-Léognan en Grand Cru Classé de Graves.

Overigens is een classificatie niet hetzelfde als een AOC of AOP. Een appellatie regelt de herkomst en productieregels van wijn, terwijl een classificatie een erkenning is voor bepaalde wijnhuizen.

AOC Graves en Pessac-Léognan

De streek Graves staat al eeuwen bekend om haar grote droge witte wijnen. De naam Graves verwijst naar de karakteristieke grindbodems (graves) die hier langs de rivier de Garonne zijn afgezet. Deze bodems zorgen voor uitstekende drainage en slaan overdag warmte op, waardoor de druiven goed kunnen rijpen.

Het noordelijke deel van Graves, rond Pessac en Léognan, wordt al lang gezien als het beste deel van de streek. Daarom kreeg dit gebied in 1987 een eigen appellatie: Pessac-Léognan. In deze AOC vind je veel van de belangrijkste Cru Classé de Graves, waaronder dus Domaine de Chevalier. Benieuwd hoe dat systeem van appellaties precies werkt? Daar schreef ik eerder een verhaal over op mijn website. https://wijnmetsascha.nl/nederlandse-bob-wijn/

De combinatie van Sauvignon Blanc en Sémillon is in deze streek bijna vanzelfsprekend. Sauvignon Blanc brengt frisse zuren, citrus en aromatische spanning, terwijl Sémillon structuur, rondheid en vaak dat licht wasachtige mondgevoel toevoegt. Op de goed drainerende grindbodems van Graves levert die combinatie wijnen op met zowel frisheid als diept, precies het soort balans dat grote witte Bordeaux zo bijzonder maakt.

Chevallier Blanc drinken?

Wie na het lezen denkt: dit wil ik ook wel eens proeven, moet wel even voorbereid zijn.

De tip van Job Seuren is om wijn op 10 of 12 graden te serveren en uit een Bourgogne glas te drinken. De 2023 is nu al op dronk, maar kan ook nog rustig wat jaren bewaren.

Domaine de Chevalier Blanc 2023 zit in het hogere segment, het is een excellente wijn en er zijn maar 18.000 flessen die over de hele wereld verdeeld worden. In Nederland ligt de prijs daardoor meestal rond de €105 tot €120 per fles, afhankelijk van de aanbieder en de jaargang. Ik zag zelfs al een fles voor €155 voorbij komen.

Als ik in het geld zou zwemmen, had ik er zeker een hele doos gekocht… misschien een hele auto vol! En wie weet… misschien staat dat doosje ooit toch nog eens in mijn kelder. 😅

Meer informatie over dit wijnhuis en de technische details van de wijn zijn te vinden op de website van Domaine de Chevalier.https://www.domainedechevalier.com/

Meer van mijn wijnverhalen? https://wijnmetsascha.nl/category/wijn/nederland/

Bronnen: Officiële website van Domaine de Chevalier; Bordeaux.com (CIVB); INAO; Perswijn Seminar bij Union des Grands Crus de Bordeaux van Alexander van Beek (Chateau de Giscours), Job Seuren (Zoldering, Boon en de Koot, Lof) Lars Daniels (Perswijn); Lesmateriaal en boeken van de Wijnacademie.

Perswijn Proeverij Zuiderkerkhof Amsterdam 2023
Perswijn Proeverij Union Grand Crus de Bordeaux op het Zuiderkerkhof Amsterdam 9 maart 2023

Geplaatst op 1 reactie

Een Nederlands wijngoed met een BOB status, wat zegt dat eigenlijk?

Sinds 2018 heeft ook Nederland officiële BOB’s voor wijn. Maar wat betekent zo’n Beschermde Oorsprongsbenaming nu eigenlijk? Waar komt dit systeem vandaan, en wat zegt het over de wijn, de producent en voor de consument?

BOB, AOC, AOP, DOP DOCG? Wat is dat eigenlijk?

Sinds 2018 hebben we in Nederland, net als in Frankrijk en andere Europese landen, officiële Beschermde Oorsprongsbenamingen (BOB’s) voor wijn. Je kan de afkortingen kennen van bijvoorbeeld wijnen uit Frankrijk, als AOC of AOP (Appellation d’Origine Contrôlée / Protégée), of van Italiaanse wijnen DOP (Denominazione di Origine Protetta) of DOC en DOCG, maar ook in andere Europese landen kom je Beschermde Oorsprongsbenamingen tegen. Het lijken allemaal verschillende systemen, maar in de kern draaien ze om hetzelfde principe.

Een product met een Beschermde Oorsprongsbenaming is juridisch beschermd en streekgebonden. Dat betekent dat een product met een BOB niet alleen uit een bepaald gebied moet komen, maar dat ook productie, verwerking en herkomst aan wettelijk vastgelegde regels moeten voldoen. Het gaat dus om meer dan alleen een naam op een etiket.

Om dat systeem geloofwaardig te houden, zijn er vaste controlemechanismen aan gekoppeld. Producenten moeten kunnen aantonen dat zij aan alle eisen voldoen. Herkomst en productiewijze worden gecontroleerd door erkende instanties. Bij wijn wordt bovendien gekeken naar analytische gegevens en wordt geproefd voordat een wijn de naam van een gebied mag dragen. Dit laatste is een zogenaamde organoleptische keuring.

Dat betekent overigens niet dat elke wijn binnen een BOB hetzelfde smaakt. Wijnen uit een zelfde BOB hoeven niet dezelfde smaak te hebben, maar wel een, voor jou als consument, herkenbare stijl. Wijnen moeten passen binnen de kenmerken die bij het gebied horen en worden daarop beoordeeld. Zo blijft er ruimte voor eigen karakter, maar dus wel binnen duidelijke grenzen.

Dat systeem geldt overigens niet alleen voor wijn. Ook andere producten kunnen een Beschermde Oorsprongsbenaming krijgen. De Limburgse vlaai heeft er bijvoorbeeld sinds kort ook één. Afgelopen jaar werden de regels voor deze BOB zelfs nog eens flink aangescherpt.

Misschien heb je ook weleens kazen gezien met AOP of DOP op het etiket. Dat betekent dat zo’n kaas uit een specifiek, afgebakend gebied komt en daar volgens vastgestelde regels is gemaakt, of denk bijvoorbeeld aan Parmigiano Reggiano DOP, Roquefort AOP en Aceto Balsamico Tradizionale di Modena DOP.

Bij wijn met een beschermde oorsprongsbenaming is het bekendste voorbeeld misschien wel Champagne. Een mousserende wijn mag uitsluitend Champagne heten als de wijn ook echt uit de Champagnestreek komt en daar volgens de regels is geproduceerd. En toch blijven anderen het proberen.

Zo zorgde Rusland jaren terug voor een heuse wijnrel. De Russische regering wijzigde namelijk hun eigen wijnwetgeving, waardoor Franse Champagneproducenten hun wijn in Rusland niet langer in het Cyrillisch als Shampanskoye, de Russische vertaling van Champagne, mochten verkopen. Een zoveelste reactie op het verbod van de Europese wetgeving om Russische mousserende wijnen onder de naam Shampanskoye te mogen verkopen binnen Europa. In plaats daarvan mocht in Rusland bij Champagne op het etiket alleen nog mousserende wijn staan! Het wordt nog veel gekker, want de Russische producenten mochten de term Shampanskoye wel blijven gebruiken voor hun eigen mousserende wijnen! Als troost mochten de Franse Champagne producenten nog wel “Champagne” in Latijnse letters op de fles zetten. Een dikke rel dus in wijnland.

Ook in de Verenigde Staten kom je nog steeds American Champagne tegen. De wetgeving werd daar in 2006 aangescherpt, nieuwe producenten daar mogen de naam Champagne niet meer gebruiken. Alleen een klein aantal oude merken van voor 2006 mag dat nog doen, maar het komt Europa onder die naam dus niet in.

In Europa mag zo’n wijn zoals je begrijpt, in beide gevallen niet in de winkels liggen, Champagne is hier juridisch beschermd.

Een product met een Beschermde Oorsprongsbenaming komt dus uit een oorspronkelijk gebied, maar zoals op alle regels zijn er altijd uitzonderingen. Cava is bijvoorbeeld een beetje een vreemde eend in de bijt. Het is wel een beschermde oorsprongsbenaming, maar het productiegebied bestaat uit meerdere afzonderlijke, wettelijk vastgelegde zones verspreid over Spanje. De herkomst is dus nog steeds juridisch beschermd, alleen niet binnen één aaneengesloten streek. WEl is het zo dat je de meeste Cava in de Penedes vind.

Waar komt het BOB-systeem eigenlijk vandaan?

Het idee achter een beschermde oorsprongsbenaming ontstond zeker niet in Nederland, maar in Zuid-Europa. Vaak denken mensen dat dit systeem uit Frankrijk komt, maar feit is dat Spanje hierin in eerste instantie voorop liep!

In het begin van de twintigste eeuw was de wijnwereld, zacht gezegd, een rommeltje. Na de phylloxera crisis (een druifluis die wijngaarden verwoestte) waren veel wijngaarden vernietigd en werden er op grote schaal druiven en of most uit andere gebieden gehaald of zelfs geïmporteerd, om toch nog wijn te kunnen maken. Voor Franse wijnen gebeurde dit onder meer uit Algerije en Zuid-Frankrijk. Wijnen werden gemengd, aangevuld en opgewaardeerd met bekende streeknamen. Een handelaar of wijnboer kon toen al meer geld vragen voor een bulkwijn onder een bekende naam. Zo kon je bijvoorbeeld een Châteauneuf du Pape kopen, zonder dat het product ook maar iets met dit dorp te maken had. Voor consumenten was nauwelijks te controleren of de herkomst op het etiket ook echt klopte en kon dus al snel te veel betalen voor een product wat niet was wat het zei te zijn.

Zowel Spanje als Frankrijk zochten naar een oplossing. Rioja kreeg in 1925 officiële erkenning als herkomstgebied en in 1932 werd het Spaanse DO-systeem ingevoerd. Daarmee werd niet alleen het gebied afgebakend, maar kwam er ook een eerste reglement en een toezichthoudend orgaan, de Consejo Regulador, dat moest waken dat wijnen daadwerkelijk uit het vastgestelde gebied kwamen. Het systeem werd in de decennia daarna stap voor stap verder aangescherpt.

In Frankrijk volgde de echte doorbraak iets daarna in 1935. In 1936 werden de eerste officiële appellaties erkend: Arbois, Cassis, Cognac, Châteauneuf du Pape, Monbazillac en Tavel. Bourgogne en andere beroemde regio’s volgden kort daarna. Daarmee werd niet alleen vastgelegd waar een wijn vandaan moest komen, maar ook hoe die geproduceerd moest worden, welke druivenrassen waren toegestaan, hoe hoog de opbrengst mocht zijn en aan welke productieregels de wijnmakers zich moesten houden en meer. Een streeknaam werd daarmee meer dan een geografische aanduiding, het werd een kwaliteitsbelofte. Maar of dat altijd klopt, dat is een ander verhaal…

En Spanje dan? In Spanje brak kort na de invoering van de eerste DO de Burgeroorlog uit (1936–1939), gevolgd door het regime van Franco (1939–1975). In die periode raakte het land economisch en politiek geïsoleerd. Wijn, veelal bulk, was voor de Spanjaarden zelf.

Frankrijk daarentegen bouwde het AOC systeem verder uit en groeide uit tot voorbeeld voor andere landen. De strikte afbakening, vastgelegde druivenrassen en gecontroleerde opbrengst, vormde de basis voor het Europese AOP systeem. Dat systeem geldt vandaag de dag in de hele Europese Unie en vormt de juridische basis voor de Nederlandse BOB’s.

Wat betekenen Nederlandse BOB’s voor wijn?

Zoals hierboven al duidelijk werd, draait een BOB niet alleen om een naam op het etiket, maar om regels, controle en een herkenbare stijl. Dat de Nederlandse wijn nu BOB’s heeft, is een mooie erkenning voor het niveau, de professionalisering en en de kwaliteit van de Nederlandse wijn.

Misschien kan een BOB ook wel richting geven aan een jong wijnland. Door afspraken vast te leggen over herkomst, druivenrassen, opbrengsten en stijl kan er bijvoorbeeld een focus en eenheid ontstaan binnen een gebied. Goed voor de herkenbaarheid op de markt. Hoewel ik denk dat je als wijnboer hier sowieso over nadenkt, kan he wellicht motiveren om bewust na te denken over wat en welke druiven zich in ons klimaat thuis voelen en welke stijl wijn daaruit voortkomt.

Ik denk zelf dat erkenning hier een grotere rol speelt. Omdat het systeem Europees is vastgelegd, staan Nederlandse BOB’s juridisch op hetzelfde niveau als bijvoorbeeld AOP’s in Frankrijk of DOCG’s in Italië. Daarmee wordt Nederlandse wijn ook duidelijker onderdeel van het bredere Europese kwaliteitsverhaal.

Als ik een Nederlandse wijn aan een toerist verkoop, merk ik regelmatig verbazing. Dat Nederland überhaupt kwaliteitswijn maakt, is voor de meeste touristen verrassend. Maar dat die wijn ook nog binnen een officieel Europees beschermingssysteem valt, al helemaal. Zo’n BOB-label helpt dan zichtbaar mee: het geeft houvast en plaatst de wijn meteen in een herkenbaar kader.

Tegelijkertijd merk ik dat nieuwsgierigheid vaak minstens zo sterk werkt. Zo raken klanten ook geïntrigeerd door wijnen van bijvoorbeeld Wijngoed Wolf (IGP Noord-Brabant). Uiteindelijk overtuigt niet alleen het systeem, maar vooral wat er in het glas zit en ook het verhaal achter de wijn!

Een Nederlandse BOB is dus niet alleen bescherming van een naam, maar kan bijdragen aan vertrouwen en zichtbaarheid aan een gebied geven.

Hiermee kom je als vanzelf bij het volgende punt. Wat betekent dit concreet voor de mensen die de wijn maken en voor degene die hem uiteindelijk koopt?


Waarom zijn Nederlandse BOB’s voor wijn belangrijk voor producenten?

Voor producenten biedt een BOB in de eerste plaats bescherming van hun product. Alleen wijn die voldoet aan de vastgelegde eisen voor herkomst, druivenrassen, opbrengst en teelt mag de naam van het gebied dragen. Dat helpt voorkomen dat anderen meeliften op een opgebouwde reputatie zonder aan dezelfde regels te voldoen, denk hierbij aan het Champagne verhaal.

Daarnaast ontstaat er een gezamenlijk kader. Wijnmakers opereren binnen dezelfde spelregels en kunnen samen werken aan een herkenbare identiteit en populariteit van een gebied, een BOB. Dat kan de reputatie van een gebied versterken en als het goed loopt, de economische waarde van wijnen uit een gebied vergroten, kijk maar naar Bourgogne, waar de prijzen de pan uit zijn gerezen.

En waar producenten bouwen aan identiteit, daar profiteert uiteindelijk ook de consument van.


Waarom zijn Nederlandse BOB’s voor wijn belangrijk voor consumenten?

Voor consumenten biedt een BOB vooral houvast. Je mag ervan uitgaan dat een wijn met een BOB daadwerkelijk uit het genoemde gebied komt en volgens vastgelegde normen is geproduceerd, met controle op herkomst en stijl.

Dat geeft vertrouwen bij aankoop. De naam op het etiket is geen losse marketingterm, maar een beschermde herkomst met duidelijke regels. Bovendien weet je als consument ook ongeveer welke smaakstijl je kunt verwachten wanneer je een wijn uit een bepaalde BOB kiest. Natuurlijk blijven er verschillen tussen producenten en oogstjaren, maar het karakter van het gebied blijft herkenbaar. Zoals ik al eerder noemde is dit niet altijd een garantie voor kwaliteit. Afgelopen zomer in de Bourgogne zat daar weer zo’n mooi voorbeeld van tussen, van hemelhoog geluk met een glas van François Carillon tot een forse teleurstelling van een andere naam, die ik hier maar even voor me houd.

Een voorbeeld van wat er in een BOB kan staan

We nemen even de BOB Schouwen-Duiveland. Een BOB legt niet alleen vast waar de wijn vandaan komt, maar ook voor een deel hoe er in de wijngaard gewerkt moet worden. In het product dossier (je kan dit gewoon online vinden), staat precies omschreven welke druivenrassen zijn toegestaan, dat zijn natuurlijk rassen die in dit koele, maritieme klimaat voldoende suiker en aromatische rijpheid kunnen opbouwen. Immers zonder geen druifsuikers geen alcoholische vergisting, en druiven die niet rijp zijn. Onrijpe witte druiven geven bijvoorbeeld vaak wijnen met harde zuren, groene aroma’s en weinig rijp fruit. De wijn kan dan schraal, streng en wat hoekig overkomen. Duurzaam werken is in deze BOB geen vrijblijvende keuze, maar een vastgelegde verplichting.

Ook de plantdichtheid ligt hier vast, zo moet er ongeveer 2,20 meter tussen de rijen en 1 tot 1,10 meter tussen de stokken zitten. Dit is zo bedacht omdat het zonlicht dan de blaadjes goed kan bereiken en dat is weer belangrijk voor de fotosynthese (Fotosynthese is het proces waarbij bladgroenkorrels met behulp van zonlicht water en CO₂ omzetten in suikers en zuurstof.). Door de afstand tussen de stokken is er ook genoeg ruimte voor de wortels om voldoende voedingsstoffen op te kunnen nemen.

Het bodembeheer is tevens gericht op warmteopslag. Niet helemaal een verrassing in ons kikkerlandje.

Ook zijn er regels voor de snoei en geleiding van de planten, zoals bijvoorbeeld een Guyot snoeisysteem, waarbij de wijnstok zo wordt gesnoeid dat dit beluchting, snellere droging na regen en een gelijkmatigere rijping ten goede komt. Ook niet onbelangrijk in ons klimaat.

Om kwaliteit te waarborgen is er een maximale opbrengst per hectare bepaald en wordt het oogstmoment niet op gevoel bepaald, maar op basis van meetbare parameters: suikergehalte, pH en aromatische rijpheid. Pas als die factoren binnen de vastgelegde marges vallen, mag de wijn onder de BOB worden uitgebracht. Dit wordt in Nederland gecontroleerd door de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA).

Bij een grensoverschrijdende BOB zoals de Maasvallei vindt controle plaats door beide landen aan de grens. In Nederland onder toezicht van de NVWA en in België via de bevoegde autoriteit. Dat kan lastig zijn en dat bleek!

Tijdens één van mijn Nederlandse wijnproeverijen viel me laatst iets op. Bij een wijn van Wijngoed Thorn stond ineens geen BOB Maasvallei meer op het etiket. Dat verbaasde me, juist omdat de BOB Maasvallei de eerste officiële Nederlandse BOB was en ook als eerste werd aangevraagd bij de Europese commissie in 2010. Uit nieuwsgierigheid ben ik gaan bellen om te vragen hoe dat zat.

De verklaring bleek verrassend praktisch. De wijn was niet op tijd gekeurd voor de BOB, terwijl de flessen wel de markt op moesten. De etiketten moesten gedrukt worden en dat maakte dat de wijnmaker er toen voor heeft gekozen de wijn niet als BOB Maasvallei, maar als BGA (Beschermde Geografische Aanduiding) Limburg, oftewel Limburgse landwijn, op de markt te brengen.

Dat betekent niet dat de kwaliteit anders was. Het laat vooral zien hoe strikt het systeem werkt, zonder afgeronde keuring geen BOB vermelding.

Als een wijn geen BOB heeft?

Niets aan de hand overigens als een wijngoed geen BOB heeft. Een wijnbedrijf buiten een BOB kan net zo goed een kwaliteitswijn maken. Denk bijvoorbeeld aan Wijngoed Wolf en Dassemus in Noord-Brabant. Zij produceren overtuigende kwaliteitswijnen zonder BOB-status.

Dat laat zien dat een BOB geen automatische kwaliteitsranglijst is. Wijn maken blijft uiteindelijk mensenwerk. De kwaliteit ontstaat in de wijngaard en in de kelder, in de duizenden keuzes die een wijnmaker ieder seizoen opnieuw moet en kan maken. Iets wat groeit met ervaring, met het doorgeven van kennis, met experimenteren en bijsturen. Elk jaar is anders, en je krijgt maar één kans per oogst. Het systeem kan kaders bieden, maar het vakmanschap zit in de uitvoering.

Sommige producenten vallen (nog) buiten een BOB en kiezen daar wel of niet bewust voor. Daarnaast bestaat er ook een tussencategorie, zoals de BGA (Beschermde Geografische Aanduiding, internationaal bekend als IGP), met ruimere regels dan een BOB.

Proeven?

Wil je niet alleen lezen over Nederlandse wijn, maar ook proeven? Schuif dan gezellig bij mij aan tafel aan.
Eens in de twee weken geef ik bij Vindict Wijnwinkel een proeverij waarin we aan de hand van zeven Nederlandse wijnen de geschiedenis van de wijnbouw, verschillende BOB gebieden, bodem en klimaat langs gaan. We proeven zowel klassieke druivenrassen als nieuwe schimmelresistente rassen en vergelijken stijlen in een ontspannen en gezellige setting.

Om het nog leuker te maken: als er voldoende plek is, ben je na afloop van harte welkom in Wijnbar Vindict, naast de winkel. Daar worden maar liefst zestig wijnen per glas geschonken. Je kan daar ook vooraf reserveren om te eten.

Liever een besloten en op maat gemaakte proeverij? Ik verzorg ook proeverijen op locatie, volledig afgestemd op wat jullie willen, interesses en gelegenheid, van een verdiepende wijnavond tot een toegankelijke kennismaking met Nederlandse wijn.

Bekijk hier de actuele data en meld je aan.

Meer weten & bronvermelding

Bronnen:

  • Productdossier BOB Schouwen-Duiveland (RVO), leuk om eens te kijken als voorbeeld: https://www.rvo.nl/files/file/2022-05/Productdossier-BOB-Schouwen-Duiveland.pdf
  • Informatie over BOB- en BGA-regelgeving via RVO,
  • Wijn van Eigen Bodem Mariëlla Beukers & Irene de Vette
  • Wijn in de Lage Landen Meta van Boomen
  • Boeken van de Wijnacademie
  • Masterclass ‘Wijn van de Lage landen’2024 door Lars Daniels
  • Bosatlas van Nederland
  • Comité Champagne
  • The Guardian

Geplaatst op Geef een reactie

Cultwijnen bij Vindict, een proeverij met Sommeljj.

Ik schoof aan bij een proeverij van mijn collega Jan Jaap Altenburg in de gezellige Vindict Wijnbar, het was een aardige tijd terug dat ik een tasting van hem bijwoonde, en werd opnieuw geraakt door zijn combinatie van kennis, enthousiasme en zijn vermogen om een verhaal goed neer te zetten
De proeverij werd opgebouwd in vijf flights van twee.

FLIGHT 1: RÍAS BAIXAS & DOURO

Sketch, Rías Baixas, Spanje, Raúl Pérez Albariño 2022:

Hoewel Raul Perez tot de beste wijnmakers ter wereld behoort, had deze wijn had voor mij iets goed te maken. Een jaar geleden proefde ik de Sketch met mijn proefgroep in de wijnbar, unaniem vonden we deze gewoon prima, maar eigenlijk niet speciaal. Na alles wat we erover gehoord hadden, hadden we er meer van verwacht, de wijn was misschien open, maar had veel meer in potentie dan wij toen konden vermoeden, er gebeurde gewoon niet zoveel. Dit keer was alles anders vanaf de eerste snuif aan de wijn, een fijne spanning, een ziltige indruk, vulling, aroma’s van gele pruimen, citrus vruchten, levendige frisse zuren en een ontzettend lange lange afdronk. Toch bijzonder om zo met je neus op de feiten gedrukt te worden hoe belangrijk het moment is wanneer je een wijn drinkt, hoe groot het verschil kan zijn tussen een wijn die nog ‘slaapt’ en een wijn die eindelijk wakker is. Er is natuurlijk maar één manier hoe je daar achter kan komen. en dat is meerdere flessen kopen en dan vanaf een zeker moment ieder jaar een fles openen.

De Sketch (1500 flessen) is gemaakt van druiven afkomstig van zestig tot tachtig jaar oude Albarino stokken in Rias-Baixas. De wijngaarden vind je vlak bij de zee. De wijn is vergist in oude houten vaten en is in diezelfde vaten opgevoed, heeft geen malo gekregen.

Raul Perez

Raul Perez (1972) wordt door belangrijke wijnjournalisten en wijncritici tot de meest invloedrijke wijnmakers ter wereld gerekend. Denk aan Jancis Robinson en Decanter. In 2014 werd Raúl Pérez door een Duitse vakblad uitgeroepen tot 'Winemaker of the Year' en een jaar later riep een Franse wijngids hem zelfs uit tot 'Best Winemaker in the World' (2015).

Perez groeide op in een wijnfamilie in Bierzo en leerde van jongs af aan vooral door te doen en te observeren welke factoren welke invloed hadden op de wijn. Hij deed en doet dit door in de wijngaard en in de kelder jaar na jaar te observeren wat plaats en jaargang doen. Zijn kennis is opgebouwd uit veel ervaring, veel experimenteren en werken met dezelfde percelen, vaak met zeer oude stokken, evenals die van de Sketch. Door samenwerkingen met andere wijnmakers en het maken van wijnen van diverse kleine wijngaarden, verwierf hij steeds meer kennis hierover en dat proces zet alleen maar door. Als ik zo over hem lees doet hij mij ergens denken aan de grote biologen uit onze geschiedenis, mensen die de tijd namen om jaar aan jaar nauwkeurig en met veel geduld te experimenteren en observeren en daarvan te leren.

Voor de wijnen van Perez geldt, dat ieder jaar, ook al komt een wijn van hetzelfde perceel, zal variëren. Perez ziet dat als onderdeel van het werken met levende wijngaarden. Sommige wijnen tonen hun ware karakter pas na tijd en daar zijn we weer terug bij de Sketch ;-)

Xisto Cru, Douro (Luis Seabra) 2023 Rabigato, Códega, Côdega do Larinho, Viosinho, Donzelinho Branco

Ook hier weer een wijn die een veelvoud meer aan plezier gaf dan bij mijn eerste kennismaking. De Xisto Cru had ik afgelopen zomer ook geproefd, een 2022, die was prachtig, maar zo geconcentreerd dat één glas voor mij echt wel genoeg was. De 2023 was veel slanker dan de wijn die ik afgelopen zomer proefde. In het glas, een klein beetje wasachtige textuur, aroma’s van limoen, perzik en een lichte steenachtige indruk die de wijn precies die spanning gaf waar ik zo ontzettend van hou. De smaakintensiteit iets boven gemiddeld. Levendige zuren, een frisse en lange afdronk waarin van alles gebeurt.

Tachtig jaar oude stokken!

De wijn is afkomstig van stokken die gemiddeld zo’n tachtig jaar oud zijn en heeft een lange opvoeding op oude barriques gehad. Daarna een opvoeding op rvs, zonder malolactische vergisting of bâtonnage, waardoor de frisse zuren aanwezig zijn gebleven.

Het is een wijn gemaakt met minimale interventie, zorgvuldig, precies en gecontroleerd. Geen natuurwijn dus, maar een wijn waarin de stijl van Luis Seabra duidelijk herkenbaar is.

Low intervention wijn houdt in dat dat de wijnmaker zo min mogelijk ingrijpt bij het maken van de wijn.  Dat houdt meestal in:
– zo min mogelijk klaren en filteren
– vergisting op eigen gisten, (een vergisting kan veel tijd kosten daardoor).
– zo min mogelijk toevoegingen,
– zo min mogelijk manipulatie in de kelder (geen overmatige extractie, geen kunstmatige ingrepen enz)


FLIGHT 2: STELLENBOSCH & TOSCANE

De Divas, DeMorgenzon, Stellenbosch Zuid Afrika Chenin Blanc 2020

Als Jan Jaap over Zuid-Afrika praat gaan zijn ogen accuut glimmen en het gezicht op pret stand, hij heeft daar een tijdje gewoond en is diverse malen terug geweest. Deze wijn had ik nog nooit geproefd, maar hij stond al een tijd op mijn ‘proberen te proeven’ lijst, terecht, bleek al snel.

Wederom een wijn gemaakt met minimale interventie. De wijn voelt romig en rond, en heeft goeie zuren, het blijft natuurlijk Chenin. Die zuren hebben ook te maken met de hoogte van de wijngaard, de verkoelende invloed van False Bay en het bewust achterwege laten van de malolactische vergisting. Het hout is duidelijk aanwezig, maar mooi geïntegreerd, zachte karameltonen en wat toast van de sur lie rijping, ik proef steenfruit en krijg een indruk van natte steen. Een wijn met lengte en een mooie gelaagdheid.

Een bijzonder perceel

De Divas komt van een apart perceel Chenin Blanc dat in 1972 werd aangeplant. Alleen de beste stokken van dit oude perceel worden geselecteerd voor de Divas. De druiven worden vroeg in de ochtend geoogst, wanneer ze nog koel zijn, dat doen ze om de zuren te behouden.

Een leuk detail: bij DeMorgenzon klinkt altijd klassieke muziek in de wijngaarden en de kelder. Er is ooit geëxperimenteerd met verschillende muziekstijlen bij de wijnstokken, Metallica versus klassiek, en volgens de wijnmaker gaf klassieke muziek het beste resultaat. Sindsdien klinken er dag en nacht Bach, Vivaldi en consorten.

De Divas wordt alleen in goede jaren gemaakt. Jan Jaap is zelf op het domein geweest en kent het huis goed; hij wist twee doosjes te bemachtigen, en dat was ook echt alles wat er beschikbaar was. En daar mochten wij van mee profiteren, joepie!

Old Vine Project: Leuk detail: De Divas dankt haar naam aan 60 jaar oude stokken waarvan zij gemaakt wordt.
Deze stokken staan op een perceel dat wordt beschermd door het 'Old Vine Project' van Rosa Kruger. In Zuid-Afrika begon Rosa Kruger in 2002 met het opsporen van vergeten wijngaarden met oude stokken, de vieilles vignes. Keugee wilde deze stokken beschermen en dat is gelukt. In 2016 ging haar project officieel van start. Rosa Kruger geldt nog steeds als één van de meest invloedrijke mensen in de Zuid-Afrikaanse wijnbouw.

Isole e Olena: Collezione Privata Chardonnay 2014

Blind zou je deze wijn zomaar in de Bourgogne kunnen plaatsen. Spanning, frisse zuren en een fijn reductief randje, daar ga ik op aan.

De druiven komen uit de Chianti Classico, van hoger gelegen percelen. Warme dagen zorgen voor rijpheid van de druiven, terwijl de koele nachten de frisse zuren waarborgen. De wijn vergist en rijpt op barriques, waarvan een deel nieuw.

In de mond blijft de wijn strak en levendig, met citrus en appel, wat steenfruit, een vleugje vanille en een subtiel rokerig accent. Alles is mooi in balans. Waar De Divas juist open, warmer en romiger was, is deze wijn preciezer naar mijn idee. Doe mij maar een fles!

Waarom een cultwijn?

De Collezione Privata Chardonnay heeft een cultstatus omdat de wijn al jarenlang een hoog niveau laat zien in een duidelijk Bourgondische stijl, maar dan vanuit Toscane. Een plek waar je dat niet direct zou verwachten!

FLIGHT 3 JURA & RIOJA

Bénédicte & Stéphane Tissot, Savagnin “Sous Voile” 2020

Om maar met de naam van de wijn te beginnen, sous voile betekent rijping onder een laagje flor, flor is een natuurlijk dekentje van gistcellen, dat ontstaat alleen onder specifieke omstandigheden. Deze manier van wijnmaken ken je ook uit Jerez, waar onder flor de Fino Sherry wordt gemaakt. Hetzelfde principe dus.

Flor voedt zich oa.met de glycerol en alcohol in de wijn. Omdat glycerol normaal voor een zachtere, rondere mondstructuur zorgt, wordt een Sous Voile wijn dus juist droger, slanker en strakker in de mond.

De wijn toont dan ook de typische oxidatieve aroma ’s van amandel, gedroogde appel, noten en heeft een umami indruk. Stéphane Tissot behoort tot de meest toonaangevende wijnmakers van de Jura. Hij werkt biodynamisch. In het glas is de wijn eerst ingetogen, en wordt daarna steeds warmer en kruidiger. Een wijn die verandert naarmate hij in het glas staat.

López de Heredia: Viña Tondonia Gravonia Blanco Viura 2002

Deze jaargang is speciaal voor mij, het geboortejaar van mijn oudste dochter!
Ik proefde de Gravonia eerder, maar nooit deze uit 2002. in één woord? Intens!

Eén van de oudste wijnhuizen van Rioja met eigen regels

López de Heredia is één van de oudste wijnhuizen van Rioja (opgericht in 1877) en staat bekend om een totaal eigen manier van werken. Je hebt vast wel eens gehoord van een Rioja Crianza of Reserva. Voor die benamingen heeft de DO bepaaalde eisen voor de opvoeding van de wijn, waaraan wijnen met deze benamingen op het etiket, minimaal moeten voldoen. Alleen heeft dit wijnhuis zijn eigen regels bedacht die ver de minimale toch al lange opvoeding van de Rioja wijnen ontloopt. Voor de witte Gravonia betekent dat: vier jaar rijping op oud Amerikaans eiken, gevolgd door meerdere jaren flesrust voordat de wijn überhaupt het wijnhuis uit mag. Daardoor proeven Gravonia wijnen heel anders dan de meeste witte Rioja: het resultaat is een herkenbare, behoorlijk oxidatieve stijl. Even weten dus wat je bestelt als je denkt, mmmm een witte Rioja, want dan moet je wel van die oxidatieve stijl houden.

De wijn?

Eén grote notenbar: amandel, hazelnoot, walnoot, gedroogde appel, beurse gele appel, kamille. Misschien zou je kunnen zeggen, een beetje Sherry achtig. Een wijn met een hoge smaak intensiteit en een intens lange afdronk. Met een stukje kaas erbij wordt de wijn zachter, ronder en wellicht toegankelijker.

Haro, het dorpje waar dit wijndomein te vinden is, blijft overigens één van mijn favoriete plekken. Ik heb daar vlak bij een week gestaan met autopech, geen slechte plek om vast te zitten overigens. Vlak bij Miranda del Ebro komen drie rivieren bij elkaar, je kan er prachtig wandelen en fietsen, van goede wijnen genieten en natuurlijk Pinchos! Alleen de informatie borden in het Baskisch…daar konden we geen touw aan vast knopen, wel een bijzonder schrift om te zien!


FLIGHT 4, BEAUJOLAIS & RHÔNE

Yvon Métras. Beaujolais 2022, Gamay

Wederom een wijn gemaakt met minimale interventie. De neus is meteen spannend en uitnodigend, met volop rood fruit wat reductie die verdwijnt en kruidigheid. In de mond een wijn die levendig en prikkelend is, er gebeurt echt van alles. Spannend en enorm sappig. Als ik het goed heb begrepen is dit voor Jan Jaap de allerbeste Beaujolais die hij ooit geproefd heeft. Heeft die mededeling ons beïnvloed bij het proeven? In ieder geval heeft de slok grote indruk gemaakt en ben ik deze niet vergeten.

Yvon Métras natuurwijn of ‘Low intervention’?

Heel kort gezegd vertrekt natuurwijn vanuit het principe van zo min mogelijk ingrijpen in de kelder, dus zonder correcties en met hooguit een minimale sulfiettoevoeging (vaak ≤ 30 mg/l, meestal pas bij botteling) terwijl low intervention wijn dezelfde filosofie volgt, maar meer ruimte laat om, indien nodig, bewuster in te grijpen om balans en stabiliteit te waarborgen. Tsja. het is een dun lijntje wat mij betreft, zeker als Jan Jaap vertelt dat deze wijn 0 mg sulfiet heeft gekregen, want hoe stabiel is je wijn dan? Afijn, Métras stuurt aan op balans, sappigheid, verteerbaarheid en stabiliteit en grijp in als dat nodig is om zijn wijn overeind te houden.

Métras op een rijtje

  • Druif: Gamay, afkomstig van oude stokken
  • Wijngaard: biologisch/biodynamisch geïnspireerd, met respect voor bodem en plant
  • Vergisting: spontaan, met (semi-)carbonische maceratie van hele trossen
  • CO₂: niet toegevoegd, natuurlijke vergisting doet het werk
  • Opvoeding: geen nieuw hout, vaak oude vaten, foudres of beton
  • Interventie: minimaal, geen filtering
  • Sulfiet: zeer laag, geen of alleen bij botteling
  • vaak licht reductief
  • nerveus, levendig en energiek
  • puur fruitgedreven
  • maar volgens de informatie zelden funky, muizig of extreem, hoewel fles die wij proefden geen muis had op dat moment, verscheen dat wel toen Jan Jaap de wijn in de avond terug proefde. Niet te lang open laten staan misschien dus?

Métras Pionier in hart en wijngaarden

Yvon Métras wordt gezien als één van de pioniers die eind jaren ’80 en begin jaren ’90 de Beaujolais nieuw leven inbliezen. Hij stapte in 1988 uit een coöperatie en begon op zijn eigen manier te werken met oude stokken Gamay, biologisch wijngaardbeheer en minimale interventie in de kelder. En dat in een tijd waarin de regio vooral bekend stond om massa-productie. Daarmee werd hij, samen met o.a. Marcel Lapierre, een voortrekker van de 'natuurwijn' beweging in Beaujolais. 

Zijn domein is klein, zo’n 5 hectare. Exacte cijfers publiceert hij niet, maar het gaat om een zeer kleine hoeveel flessen, dat is natuurlijk ook een belangrijke reden dat zijn wijnen wereldwijd worden gezien als cultwijnen, ze zijn schaars, gewild en binnen korte tijd totaal totaal uitverkocht. Bijzonder om geproefd te mogen hebben dus!

L’Anglore“Nizon” Grenache 2022

Een zachte natuurwijn, maar eerlijk is eerlijk, ik werd niet direct geraakt door deze wijn. Ik ben vergeten hier een notitie te maken en kan de smaak van de wijn niet terug halen helaas. Misschien was ik nog te veel bezig met Métras?

flight 5 Toscane versus Bordeaux

Marchesi Antinori, Tignanello 2021 Sangiovese, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc

Jan Jaap had bij de aankondiging van deze proeverij en een foto van de wijnen op zijn Instagram post meteen het commentaar gekregen van een kijker, dat een wijn waarvan zoveel flessen worden geproduceerd geen cult wijn is. Dat kon hij uiteraard meteen mooi ontkrachten. Ja, er worden veel flessen van gemaakt, zelfs zo’n 150.000, maar toch is het een cultwijn! Het is namelijk de allereerste die in 1971 in de Chianti besloot om een 100 % Sangiovese te maken en de verplichte witte druiven weg te laten. Daarmee lag de wijn uit de Chianti DOCG. Het werd een IGT Toscana en daarmee een Super Tuscan. De Tignanello van Antinori was dus een heuse trendsetter en is daarmee wel degelijk een cult wijn!

Druiven: ongeveer 80% Sangiovese, 15% Cabernet Sauvignon, 5% Cabernet Franc en soms een beetje Syrah.
Opvoeding: 14 maanden op hout.

In het glas: rood fruit, kruiden, subtiel hout, gepolijste tannines en een intens lange afdronk waarin het fruit eindeloos blijft hangen.

Château La Fleur-Pétrus Pomerol 1992 Merlot, Cabernet Franc

La Fleur-Pétrus heeft cultstatus omdat het ligt op één van de meest begeerde stukjes grond van de Bordeaux, namelijk precies tussen Pétrus en Château Lafleur.
Ze hebben 18,7 hectare, in de Bordeaux is dat niet heel veel. Zoals je begrijpt verwijst de naam van de wijn naar beide buren

Maar dan het wijnjaar 1992, het geboortejaar van Jan Jaap, helaas geen goed wijnjaar in deze streek. Het was een moeilijk jaar, en ook nog eens met regen tijdens de oogst.
Veel wijnen zijn daardoor lichter dan in warmere jaren waardoor de wijnen sneller verouderen, zo ook deze wijn. Deze fles was zijn tijd wel een beetje voorbij. Niet kapot, maar ook niet meer echt aanwezig. Jan Jaap proefde er nog wel wat munt in en nadat hij dat aangaf konden wij dat herkennen. In ieder geval was er geen spoortje rood fruit meer te bekennen en hadden de tertiaire aroma’s ook reeds de benen genomen.
Toch blijft het bijzonder om zo’n wijn te openen, al is het maar om het verhaal, meer lezen over wijnaroma’s die veranderen in de loop der jaren? Lees dan mijn blog https://wijnmetsascha.nl/de-magie-van-oude-wijn-een-reis-door-de-tijd/

Een indrukwekkende proeverij

Dit was de laatste flight, het was indrukwekkende proeverij waarbij Jan Jaap ons mee nam langs oa. de details over low interventie wijn versus natuurwijn, waarom sommige wijnen tijd nodig hebben om zich te laten zien, en waarom een ‘cultstatus’ zelden met één factor te maken heeft. Dat soort inzichten maken een middag proeven niet alleen leuk, maar ook heerlijk leerzaam! Ik kan weer wat afstrepen van mijn lijstje!

Zelf een proeverij organiseren?

Wil jij ook zo’n leuke proeverij meemaken? Neem dan een kijkje op de website bij https://www.vindict.nl/pagina/wijnproeverijen-amsterdam waar je kan aansluiten bij diverse proeverijen, daarnaast geef ik geef zelf ook wijnproeverijen op maat voor bedrijven en privégezelschappen. Van thematisch en verdiepend tot toegankelijk en gezellig, alles is mogelijk!
Stuur gerust een mail naar https://wijnmetsascha.nl/contact/om de mogelijkheden te bespreken.





Geplaatst op Geef een reactie

Phylloxera ontdekt op Tenerife: bedreigt de druifluis een uniek wijngebied?

Voor het eerst in de geschiedenis is phylloxera (druifluis) vastgesteld op Tenerife. De Canarische eilanden waren tot nu toe het grootste phylloxera-vrije wijngebied van Europa. Daarmee dreigen ze hun uitzonderlijke status, als één van de meest bijzondere wijnregio’s ter wereld ,waar geen phylloxera voorkomt, te verliezen.

De Canarische eilanden zijn juist qua wijnbouw uniek omdat de druiven hier nog op hun eigen wortels groeien, iets wat bijna nergens anders in Europa voorkomt. Hoe dat zit zal ik je uitleggen.

Wat is phylloxera?

Phylloxera is een minuscuul insect, een luisje dat zich voedt met de wortels van wijnstokken. Het is afkomstig uit Noord-Amerika  en als ongenodigde per een schip mee gekomen naar Europa. Dit kleine mormel heeft twee eeuwen terug  miljoenen hectares aan wijngaard vernietigd. Het duurde minstens twintig jaar voordat er een oplossing kwam om de wijnstokken tegen druifluis te beschermen. Dat gebeurde niet met gif, maar doormiddel van het enten van resistente Amerikaanse onderstokken op Europese druifstokken. Daardoor groeien bijna alle Europese wijnstokken tegenwoordig niet meer op hun eigen wortels. Alleen geïsoleerde gebieden zoals o.a. de Canarische eilanden, Santorini, Madeira en Colares bleven hier de uitzondering. En ja, soms kom je elders in Europa een zeldzame plek tegen waar Europese druivenrassen nog op de Europese onderstokken staan

Hoe verspreidt phylloxera zich?

Je zou denken dat zo’n druifluis in no time door een hele wijngaard raast. Maar nee hoor: phylloxera is eigenlijk een trage kruiper. Uit zichzelf komt hij maar een paar tiental meter per jaar vooruit. Met een beetje hulp van water of wind redt hij hooguit een paar honderd meter.

Het echte gevaar? Mensen. Met besmet plantenmateriaal, aarde aan een tractorband of zelfs onder je schoenen kan phylloxera ineens kilometers verderop opduiken. Voor je het weet, staat ook daar een wijngaard op het spel.

Dus nee, dit beestje vliegt niet de wereld rond… maar met een lift van ons komt hij er wel

Hoe kwam phylloxera in Europa terecht?

De druifluis  leefde al eeuwen op inheemse druivensoorten in Amerika, de druifsoort daar was grotendeels resistent. Tussen de wortels en de aarde verstopt van  geïmporteerde wijnstokken halverwege de negentiende eeuw, kwam de luis stiekem mee aan boord van schepen om in Europa te worden ingezet. Soms voor experimenten met kruisingen of als nieuwe soort, beter bestand tegen andere plagen zoals meeldauw. Met die planten reisde ongemerkt ook phylloxera mee, verstopt in wortels en kluitjes aarde. En je begrijpt het al, deze werden keurig rondgebracht door heel Europa door de mens.

Rond 1863 doken de eerste mysterieuze ziekte wijnstokken op in de Rhône en de Provence. Niemand wist meteen wat er aan de hand was. Binnen enkele decennia was bijna heel Europa getroffen. Frankrijk verloor alleen al 70% van zijn wijngaarden.

Hoe kan het dat de Canarische eilanden vrij bleven van phylloxera?

Allereerst is er de geografische isolatie: de eilanden liggen ver van het vasteland, waardoor de kans op besmetting altijd klein bleef. Daarnaast spelen de vulkanische en zanderige bodems een rol, deze maken zoals je op de foto ziet het de druifluis bijzonder lastig om zich te verspreiden. Tot slot golden er strikte controles.

Tenerife: Oeroude druivenrassen op eigen wortels

Een ander uniek aspect van de Tenerife en de andere Canarische eilanden is dat veel druivenrassen er nog steeds in hun oorspronkelijke vorm bestaan. Omdat phylloxera de eilanden eeuwenlang niet bereikte, hoefden wijnmakers hun stokken nooit te enten op Amerikaanse onderstokken.

Druivenrassen als oa.  Listán Negro en Listán Blanco (Palomino) en Negramoll en Malvasía Aromatica groeien hier dus nog op hun eigen wortels, vaak zijn deze rechtstreeks terug te voeren naar de planten die Spaanse kolonisten in de 16e en 17e eeuw meenamen. Daarmee zijn de wijngaarden van Tenerife en de andere eilanden eigenlijk een levend druivenmuseum!

Wat maakt Tenerife wijn nog meer zo uniek?

Naast bovengenoemde draagt ook de omgeving bij aan de unieke status van Canarische wijn. Je vind er vulkanische bodems, maar ook passaatwinden en grote hoogteverschillen die een bijzonder microklimaat vormen. Het samenspel van de  eeuwenoude ongeënte druiven, vulkanische bodems en oceaaninvloeden maakt de Canarische eilanden en dus ookTenerife tot één van de meest bijzondere wijngebieden ter wereld, een erfgoed dat nu dus voor het eerst in zijn bestaan bedreigd wordt.

Binnen Europa zijn er nog een aantal andere plekken zoals Santorini, delen van Sardinië en Sicilië, phylloxera vrij. Maar ook buiten Europa in o.a. China, Washington State, Chili en delen van Argentinië vind je deze gebieden.

De situatie nu op Tenerife

De besmetting is vastgesteld in verlaten wijngaarden in het noorden van Tenerife. Volgens La Vanguardia heeft de regering van de Canarische eilanden extra controles en inspecties ingevoerd, Lanzarote heeft preventieve maatregelen genomen. De overheid benadrukt dat de situatie voorlopig onder controle is.

Conclusie

Verliest Tenerife definitief zijn unieke status als phylloxera vrij wijngebied, of blijft de plaag beperkt? Dat is een vraag waarop de komende jaren het antwoord duidelijk zal worden. Ik denk met de kennis van nu, dat de boeren en de overheid op Tenerife, zeker gezien de locatie,  het beestje er wel onder krijgen!

Gebruikte bronnen

  • La Vanguardia (20 augustus 2025) – Canarias blinda contra la filoxera: la plaga amenaza por primera vez en la historia los viñedos de Tenerife
  • Decanter (2019) – Phylloxera: the tiny bug that changed the wine world
  • Wine Intelligence (2025) – First-ever detection of phylloxera in the Canary Islands sparks urgent response in Tenerife
  • Seminar Cees van Casteren voor de VVN: Canarische wijn. April 2025
  • Lesboeken Wijn Academie.
Geplaatst op Geef een reactie

Wijnreis naar de Ahr, een bezoek aan wijngoed Peter Kriechel

Wijnreis Ahr met de Verenigde Vinologen

Spätburgunder uit de Ahr: wijn, wandelpaden en steile hellingen.

Over een wijnreis naar de Ahr met de Verenigde Vinologen, in een regio vol bevlogen wijnmakers, knettersteile hellingen en eindeloos veel Spätburgunder.

Voor vertrek kreeg ik nog een flauwe opmerking of ik als ramptoerist op pad ging, dit vanwege de overstromingen in 2021, maar geloof me: de mensen in het Ahr-dal willen niets liever dan dat je hun prachtige wijnregio komt ontdekken. Wat er in vier jaar tijd is opgebouwd, is indrukwekkend. De veerkracht en optimistische houding van de bewoners nog meer, ondanks de vloedramp waarbij 134 mensen omkwamen.

Juist door deze Duitse wijnregio te bezoeken, steun je de mensen die hier met vereende krachten werken aan herstel. Er is al verbazingwekkend veel opgebouwd. En hoewel je echt nog wel huizen tegen zal komen met dichtgetimmerde ramen, werkzaamheden aan bruggen of het spoor, een klok die is blijven stilstaan op het tijdstip waarop het water ’s nachts kwam, zal de schoonheid van dit gebied je minstens zo raken als de veerkracht en de vriendelijkheid van zijn bewoners. Mij in ieder geval wel, ik weet nu al zeker dat ik binnen een jaar terug ga.

Weingut Peter Kriechel: traditie en modern vakmanschap

Onze gids, de energieke en jonge dame Antonia, die zichtbaar met veel plezier onze rondleiding verzorgde, nam ons mee de kelder in.

Net als bij eerdere bezoeken aan andere wijnmakers in het Ahrdal, kwam ook hier de watersnoodramp van 2021 ter sprake. Ook Kriechel werd zwaar getroffen door de vloed.

Met 25 hectare aan wijngaarden is Peter Kriechel één van de grotere particuliere wijndomeinen in de regio. De meeste bedrijven in de Ahr beschikken over vier à vijf hectare. Trots vertelt Antonia over de eigen flessenlijn: sinds de komst van een moderne vulmachine kunnen alle wijnen op het domein gebotteld worden. De bottelcapaciteit ligt op zo’n duizend flessen per uur, een luxe die zeker niet elk wijnbedrijf in de streek zich kan veroorloven. Alleen de Sekt wordt elders gemaakt, volgens de traditionele methode en met minimaal 24 maanden rijping op de lies.

Wijnreis Ahr: Van Spätburgunder tot Frühburgunder

Opvallend is het relatief hoge aandeel Frühburgunder (die we in Frankrijk kennen als Pinot Madeleine), goed voor ongeveer 15% van de aanplant. Ik ben gek op een goede Frühburgunder, maar voor een uitstekende wijn van de belangrijkste druif van de regio, Spätburgunder (Pinot Noir), die zo’n 65% van het wijngaard areaal beslaat, kan je mij ’s nachts wakker maken. Daarnaast heeft Peter Kriechel kleine hoeveelheden Pinot Blanc, Pinot Meunier, Riesling en Pinot Gris. Tevens wordt er geëxperimenteerd met Merlot, de oorzaak hiervan ligt bij een Fransman die bij Kriechel werkte, iets met klimaatverandering en een meegebrachte kloon uit de Bordeaux. Verder vind je er Chardonnay (voor het eerst aangeplant in 2011) en zelfs nog een heel klein beetje Portugieser en Rivaner (Müller-Thurgau).

Houtgebruik en stijl

Voor kriegel gemaakt vat van lokaal Ahr-eikenhout.

Bijzonder detail : de keldermeester van Kriechel was de eerste in de regio die vaten liet vervaardigen van lokaal Ahr-eikenhout. Er wordt gewerkt met een mix van barriques en andere formaten. Alle wijnen, zelfs de Riesling, krijgen minimaal een rijping van 4 tot 6 maanden op hout. Er wordt ook afgewisseld: sommige wijnen, zoals de Frühburgunder Goldkapsel die we proefden, starten op barriques en eindigen op staal. Die wijn zat zó barstensvol mooi rood fruit en specerijen dat een paar mensen dachten dat er restsuiker in zat, de wijn bleek maar 0,2 gram restsuiker te hebben! Zo zie je maar weer, wijnaroma’s kunnen je goed op het verkeerde been zetten!

De basiswijnen van het wijngoed zijn licht van stijl, fruitig en met een laag alcoholgehalte. Daarna komt de Selection S , de instap van de kwaliteitswijnen, van stokken van gemiddeld 15 jaar oud. De B-lijn bestaat uit premium wijnen, opgevoed op barriques en 1300-liter vaten, die je zeker tot 10 jaar kunt bewaren. Van de B-lijn proefden wij de Ahr-Spätburgunder B, dit het vlaggenschip van het huis, gemaakt van druiven uit drie topwijngaarden: de Neuenahrer Sonnenberg, de Ahrweiler Rosenthal en de Mariënthaler Rosenberg.

Terroir en topwijnen

De topwijnen van het domein zijn de Lagen- en Goldkapsel-wijnen. Dit zijn echte terroir wijnen, afkomstig van stokken op zuidelijk geëxposeerde steile hellingen. De bodems variëren van löss-leem tot verschillende soorten leisteen. Wij proefden de Neuenahrer Sonnenberg Spätburgunder van löss-leem bodem, een extreem steile helling waar werken lastig is, vooral als regen de toplaag glad maakt. Het voordeel van zo’n helling is dat zonnestralen zich concentreren op een kleiner oppervlak, wat voor meer intensiteit zorgt. De wijnstokken hier behoren tot de oudste van het domein en leveren een elegante wijn met een lichtere body en lange afdronk.

Süßreserve, chapitalisatie en het lastige groeiseizoen van 2024

Spätburgunder in knop

Antonia liet ons ook een ijskoude ruimte zien waar de Süßreserve ligt opgeslagen, ongegiste druivenmost die in koude jaren na vergisting aan de wijn wordt toegevoegd voor extra zoetheid, zonder meer alcohol. Deze techniek wordt vooral gebruikt bij Prädikatswijnen vanaf Kabinett-niveau.

Chaptalisatie is iets anders: suiker wordt toegevoegd vóór vergisting om het alcoholpercentage te verhogen. In Duitsland is dit onder voorwaarden toegestaan.

2024 Was het koudste groeiseizoen van de afgelopen 40 jaar. Het begon in april met mooi weer, gevolgd door onverwachte vorst, net toen de jonge scheuten opkwamen. Vooral op hoger gelegen hellingen ontstond flinke schade. Regen en schommeling in de zomer veroorzaakten schimmeldruk en gevaarlijke omstandigheden. Gelukkig kwam er tijdens de oogstperiode zon en droogte, net op tijd voor laatrijpende druivenrassen zoals Spätburgunder.

Proeverij bij Weingut Peter Kriechel , selectie Ahr-wijnen

Een proeverij en een knipoog naar het verleden

Het werd opnieuw duidelijk hoeveel werk er op het veld plaats gebeurt voordat je überhaupt wijn in de fles hebt. Voor er ook maar één druif wordt geoogst, is er al een jaar lang gesnoeid, opgebonden, gekrent, ontbladerd, gewikt en gewogen , bij elke rij, elke stok, elk weerbericht.
De kwaliteit ontstaat voor een groot deel in de wijngaard, maar kan in de kelder nog altijd sneuvelen.
Wijn maken is een optelsom van keuzes, timing en toewijding.

Antonia vertelde dat Spätburgunder pas sinds de jaren 80 serieus wordt aangeplant in de Ahr. Daarvóór waren het vooral Müller-Thurgau en Portugieser die de toon zetten.

Kriechel maakt nog steeds één wijn van Portugieser , een knipoog naar het verleden. Het Ahrdal was destijds vooral populair bij feestende dagjesmensen. Half Duitsland maakte met regelmaat een wijnreis Ahr. Er werd zelfs een lied over geschreven:

“Als je aan de Ahr bent geweest en je weet dat je aan de Ahr bent geweest, dan ben je niet aan de Ahr geweest.”

Met andere woorden: men kwam er vooral om dronken te worden. Ik kan toch echt zeggen dat ik gelukkig alles nog weet van mijn wijnreis naar de Ahr, inclusief fantastische Spätburgunders die ik voor geen goud zou willen vergeten!

Sinds de jaren 80 is er een serieuze kwaliteitsslag gemaakt. De Ahr ligt in de regenschaduw van de Eifel. Westenwinden laten hun regen daar vallen, waardoor het Ahrdal relatief droog en zonnig is, een microklimaat dat perfect is voor wijnbouw! Zonde om daar geen gebruik van te maken.

Walk & Wine, proeven met Antonia

Tijd om bij te komen, ervaringen uit te wisselen en vooruit te blikken op het vervolg van onze wijnreis. Ik kijk met veel plezier terug op de proeverij bij Peter Kriechel en kan een bezoek van harte aanbevelen. Antonia organiseert ook tours waarbij je met een glas in de hand door de wijngaarden wandelt en meerdere wijnboeren bezoekt. Een aanrader! Meer info: https://www.walkandwine.tours/

Uiteraard kon ik het pand niet verlaten zonder een paar flessen Spätburgunder én een Ahr-t-shirt. Deze mensen moet je gewoon blijven steunen.

Op wijnreis naar de Ahr: wandelen & fietsen tussen de wijngaarden

Wijnreis Ahr: wijnwandeling tussen de steile Spätburgunder-hellingen, een adembenemend stukje Ahr.

Hou je er net als ik van om je wijnreis naar de Ahr te combineren met een beetje beweging? Je vind er zowel een uitgezette wandelroute als wel een fietstocht, De Rotweinwanderweg en de Ahr-Radweg.

De Rotweinwanderweg slingert zich 36 kilometer lang door het Ahrdal, dwars door de wijngaarden en over de hellingen boven de rivier.
Het pad verbindt de dorpen in het dal met elkaar, soms hoog erboven, soms midden tussen de druivenranken.

Ook per fiets kun je de streek verkennen, al is de oorspronkelijke Ahr-Radweg sinds de overstromingen nvan 2021 nog maar deels toegankelijk. Als de informatie die ik kreeg klopt, kan je momenteel tussen Blankenheim en Altenahr met wat alternatieve routes grotendeels door fietsen. Het stuk tussen Altenahr en Walporzheim blijft voorlopig gesloten; daar wordt volop gewerkt aan herstel, met als doel om de route ergens halverwege 2026 weer open te stellen. Fietsers kunnen hier uitwijken naar hooggelegen wegen boven het dal, dat zal even een klimmetje zijn, maar dan krijg je daarna wel de weidse uitzichten als beloning!
Vanaf Walporzheim richting de Rijn is het Ahrfietspad weer te rijden met wat tijdelijke omleidingen schijnt. Een volgend bezoek aan de Ahr meer informatie hierover, want teruggaan voor meer wijnbezoeken en een fietstocht ligt in de planning.

Het spoor dat door het dal loopt, herstelt stap voor stap, naar verwachting is de volledige treinverbinding tussen Remagen en Ahrbrück in 2026 weer in gebruik. Deze treinverbinding werd in het verleden veel gebruikt door wandelaars om na de wandeling weer terug te komen op de plaats van bestemming.

Wijn proeven waar jij wilt?

Wijn proeven kan overal, thuis, op kantoor of op een sfeervolle locatie. Opgeleid tot vinoloog van de Wijnacademie, stel ik proeverijen samen die passen bij jouw groep én jouw smaak. Of dat nu is bij jou, bij BOB Wijn, bij Vindict Wine of gewoon op de plek waar het glas voor jou het beste staat.
Nieuwsgierig? Laat van je horen via het contactformulier .

Rotenweinwanderweg tussen Marienthal en Ahrweiler